Iris, Étude avec Téte [İris, Baş ile Çalışma]

Iris, Study with Head olarak bilinen bu model, Rodin’in Iris’ı için bir ilk dönem maketidir. Daha sonraki versiyonda, Rodin başı çıkarır ve omuzdan keserek sol kolu daha kısa bir hale getirir. Bu mevcut eser 1891 yılında, başsız versiyonu ise 1895 yılında tasarlandı. Model daha sonra, Rodin’in 1897 yılında yaptığı (The Apotheosis of Victor Hugo adıyla da bilinen) ikinci Monument to Victor Hugo’nun alçı maketine dahil edildi. Iris burada bir bulutla destekleniyor ve Hugo’nun bir çift kanat eklenmiş başının üstünde baş aşağı asılı duruyor.
Figürün büyütülmesi 1894 yılında zaten yapılmıştı. Bu figürün, dikey olarak konumlandırılmış ve zeminin üzerinde havada asılıymış izlenimi uyandıran bronz bir versiyonu, 1896-1898 yılları arasında The Gates of Hell’in önünde çekilen fotoğraflarda görülüyor. Bu noktada eser Iris, Messenger of the Gods (İris, Tanrıların Elçisi) adını almıştır. Sonradan Rodin’in kendisi de, 1900 yılında Paris’teki Place de l’Alma’da kendi işlerinin retrospektif bir sergisi esnasında takdim ettiği bu eserini kısaca Another Voice olarak adlandırır.

Yunan Mitolojisinde Iris, gökkuşağının ve tanrılar ile insanlık arasında bağlantı kuran bir elçinin kişileştirilmesi olarak bilinir. Rüzgar hızında seyahat ettiği ve dünyanın her köşesine ulaşabildiği gibi yeraltı dünyasına da inebildiği belirtilir.

Dolayısıyla Rodin’in Iris’ı, simgesel ve mitolojik açıdan güçlü olmasının yanı sıra biçimsel açıdan da inanılmaz derecede dikkat çekicidir. Model, kadın cinsel organlarının bu kadar açık seçik tasvirlerine alışkın olmayan dönemin izleyicilerinde aynı anda hem memnuniyet hem de dehşet duyguları uyandırmıştır. Eserin en yakın sanatsal prototipi Gustave Courbet’in The Origin of the World adlı çalışmasıydı, ancak bir skandala yol açma potansiyeline sahip bu eser, üretildiği 1866 yılından bu yana sürekli özel koleksiyonlarda saklandığından dolayı kamuoyu tarafından pek iyi bilinmiyordu. Rodin’in kendisinin, 1889 yılında resmi görmüş olan Edmond de Goncourt aracılığıyla bu resimden haberdar olduğu öne sürülür, ancak bu sadece bir varsayımdır.

Rodin, akademik pozlardan kaçınması ve modellerini doğal pozlar benimsemeleri için teşvik cesaretlendirmesiyle tanınır, ancak burada daha da ileri gider ve sağ bacağı kışkırtıcı bir biçimde havaya kaldırmak kaydıyla, izleyicinin dikkatini kadın cinsel organlarına çeker. Rodin’in eskizi çizebilmesi için modelin sırt üstü uzanmış ve böylelikle heykelin nihai dik konumunda neredeyse öteki dünyaya aitmiş gibi görünmesine neden olan o havada asılıymış izlenimini vermiş olması muhtemeldir.